Ruimte voor brede groei in een groene omgeving: De Heijenoordschool

De Heijenoordschool is een basisschool voor Jenaplanonderwijs: daar word je als kind écht gezien. Dat is geen loze belofte, maar de basis van waaruit de school werkt. Leren is hier veel meer dan alleen rekenen, taal, spelling en lezen. Het gaat ook over wie je bent als mens en hoe je met anderen omgaat. De school besteedt daarom veel aandacht aan een goed sociaal-pedagogisch klimaat. Dit geeft kinderen een stevige start voor de rest van hun leven.

Nieuwsgierig naar de wereld om ons heen

Op de Heijenoordschool is de Flores-kernwaarde nieuwsgierig overal te merken. De school gelooft dat kennis over de wereld om ons heen heel belangrijk is voor de ontwikkeling van kinderen. Wereldoriëntatie neemt dan ook een centrale plek in binnen het onderwijs. Wanneer er een nieuw, uitdagend thema wordt geopend, ontstaat er een interactieve sfeer in de groep waarin stamgroepleiders en kinderen boeiende gesprekken met elkaar voeren. Het thema wordt nadrukkelijk naar het heden gebracht, bijvoorbeeld door bij geschiedenis de stof aan de eigen regio te koppelen en zo dichtbij te brengen, waardoor het voor de kinderen betekenisvol en herkenbaar wordt. 

Tijdens deze lessen dragen we de kennis van de wereld over aan de kinderen. Hoewel de aangeboden basiskennis voor elk kind op hetzelfde hoge niveau ligt, is de manier waarop een kind dit verwerkt en presenteert heel persoonlijk; kinderen mogen hier zelf ook in meedenken en iets zelf creëren.

Ze maken bijvoorbeeld een filmpje, tekening of knutselwerk. Bij het thema 'Burgers en stoommachines' laten ze in een viering zien hoe die tijd er toen uitzag, bijvoorbeeld met de stoomtrein en in fabrieken waar nog kinderen moesten werken.

Bij een thema over bomen en planten staan kinderen juist als een boom op het podium om dit te verpersoonlijken, terwijl andere kinderen een heel gedetailleerde tekening met de informatie maken. Al deze persoonlijke, creatieve uitingen worden uiteindelijk gepresenteerd en vol trots aan de ouders getoond tijdens een viering.

Talenten en stem van ieder kind

Of het nu gaat om de natuur, geschiedenis of techniek: de school prikkelt de natuurlijke nieuwsgierigheid van ieder kind. Met een open blik kijkt de school naar nieuwe onderwijsontwikkelingen om het ‘leren leren’ nog beter te maken. De nieuwsgierigheid richt zich vooral op de kinderen zelf: wat houdt hen bezig? Waar worden zij enthousiast van? Door open vragen te stellen en echt te luisteren, ontdekken stamgroepleiders en kinderen samen de wereld.

Om ervoor te zorgen dat ook stillere kinderen hun nieuwsgierigheid durven te tonen, wordt er in de klas bewust niet met vaste beurten gewerkt; alle kinderen krijgen willekeurig een beurt. Omdat kinderen bovendien vanaf de kleutergroepen al meteen presenteren, leren ook stillere kinderen spelenderwijs feedback te geven en te ontvangen, en durven ze vol zelfvertrouwen te laten zien wat ze geleerd hebben.

Leren in het theater en de onderWIJStuin

De school staat in een prachtige, groene en bosrijke omgeving. Die unieke ligging gebruikt de Heijenoordschool optimaal voor het onderwijs. De school heeft namelijk een eigen onderWIJStuin en een prachtig theater.

Ontdekken in alle rust

In de onderWIJStuin leren kinderen niet alleen uit boeken, maar gaan ze zelf met hun handen in de aarde. Ze ontdekken hoe de natuur werkt en hoe alles met elkaar verbonden is.

Er heerst een specifieke sfeer van rust: er wordt niet gerend en kinderen praten er automatisch een stuk stiller. Het is een plek om even in alle rust te zijn en vanuit zichzelf de natuur te ontdekken, gewapend door een ontdekkist, met waterkijkers of een loep langs het kabouterpad of de verschillende routes.

De tuin vormt een mooie uitvalsbasis voor kinderen die in alle rust willen zijn; je kunt er je eigen schaduwrijke plekje zoeken om met een boekje erbij ontspannen te lezen. Er vindt ook mooie interactie plaats: grotere kinderen nemen kleinere kinderen mee om samen te ontdekken, kinderen uit groep 7 en 8 dragen de verantwoordelijkheid voor de verzorging van de geiten. En ouders zijn samen met een groepje kinderen actief in de moestuin.

Van ouders hoort de school terug dat de school zorgt voor een fijn klimaat, rust, structuur en de ruimte om jezelf te zijn. Kinderen geven zelf aan dat ze zich fijn en veilig voelen op school.

Gezamenlijke autonomie op het podium

In het theater krijgen kinderen letterlijk een podium. Hier leren ze zichzelf te presenteren, creatief te zijn en trots te zijn op wat ze kunnen. Het versterkt hun zelfvertrouwen en de sociaal-emotionele groei. Dat oefenen ze al vanaf de kleutergroep. Het unieke schoolplein en de verschillende gebouwen maken van de school een fijne en uitdagende plek waar kinderen zich veilig en vrij kunnen bewegen.

In de stamgroep krijgen ze een klassikale, korte, krachtige en interactieve instructie van hoog niveau – zoals bij rekenen of wereldoriëntatie. Kinderen kunnen daarna zelfstandig aan het werk. Dat doen ze in hun tafelgroepje, waarbij ze elkaar ook kunnen helpen. Kinderen hier zelfstandig werken, samen werken en met uitgestelde aandacht omgaan. Dit zijn vaardigheden die ze meenemen voor de rest van hun leven. 

Zie je de kinderen in het theater, dan draait het om gezamenlijke autonomie. Kinderen staan er merkbaar zelfverzekerder. Ze maken goed oogcontact en slagen erin hun kennis over te dragen op anderen. Jong en oud staan hier samen op het podium; ze helpen elkaar en zorgen voor elkaar. Ze denken bewust na over hun praatvolume, manier van vertellen en het maken van contact.

Hoewel er begeleiding is, leren de kinderen ook de regie te nemen en bepalen ze samen wat ze willen doen, bijvoorbeeld bij de eindviering waarin ze via muziek, dans, toneel en schimmenspel samen één verhaal maken. Deze vieringen – zoals de opening van het jaar, thema-openingen en -afsluitingen, Sinterklaas en het kampthema – worden echt samen gevierd door ouders, stamgroepleiders en kinderen van alle leeftijden door elkaar heen. Er worden daarnaast ook duo-vieringen georganiseerd waarin de oudere en de jongere kinderen samen op het podium stralen.

Zorgzaamheid en een open cultuur

Deze zorgzaamheid en verantwoordelijkheid zie je dagelijks terug op de gangen en het plein, net zoals toen het bestuur onlangs door de kinderen veilig tussen de gebouwen werd begeleid. 

Om dit warme klimaat te ondersteunen, zorgt het team ervoor dat ze direct en laagdrempelig benaderbaar zijn voor zowel ouders als kinderen. De deur staat altijd open, stamgroepleiders zijn goed zichtbaar en heten de kinderen elke ochtend persoonlijk welkom bij de deur.

Ouders worden intensief betrokken bij de school als moestuin-, pleinwacht-, of biebouders, of via het oudertoneel, de ouderband, de activiteitencommissie en het ouderkamp.

Vanaf groep 5 schuiven kinderen bovendien zelf aan bij de driehoeksgesprekken tussen school, ouder en kind. Door deze open houding is de drempel laag en hoort het team het sneller als er iets besproken moet worden, zodat er meteen gepolst en afgestemd kan worden.

Samen sterker: Een kundig en hecht team

Achter dit rijke onderwijs staat een team van gepassioneerde en ervaren professionals. Zij zijn zelf ook nooit uitgeleerd. Net zoals zij nieuwsgierigheid bij de kinderen stimuleren, blijven de teamleden zichzelf continu persoonlijk en professioneel ontwikkelen. Ze houden van hun vak en dat merk je aan de positieve en fijne sfeer op school.

De leerkrachten geloven sterk in de kracht van samenwerking. "Met elkaar bereik je meer dan ieder voor zich", is een motto dat zij dagelijks in de praktijk brengen. Door intensief samen te werken, lessen te delen en elkaar te ondersteunen, creëren zij een stabiele en warme basis voor de kinderen. Dit sterke teamgevoel straalt uit naar de hele schoolgemeenschap.

Verantwoordelijkheid en de kracht van een herindeling

In de praktijk ervaart het team deze samenwerking door zich samen echt verantwoordelijk te voelen voor alle kinderen op de school. Om de rust en structuur in de school te borgen, zijn onlangs alle afspraken en regels met het hele team scherp afgestemd.

Een belangrijk moment waarop bleek dat ze samen echt meer bereiken, was de recente herindeling van de stamgroepen. Waar de school voorheen driejarige stamgroepen had, is er kritisch gekeken naar de vraag 'wat gunnen we de kinderen?' en is er gezamenlijk met het hele team de tijd genomen om over te stappen naar tweejarige stamgroepen.

Dit creëert aanzienlijk meer ruimte om elk kind echt te kunnen zien, te benoemen wat er waargenomen wordt en het kind vervolgens nog gerichter te begeleiden. Stamgroepleiders maken de kinderen over meerdere jaren mee, waardoor ze de ontwikkeling langer en beter kunnen volgen. Dit maakt het ook makkelijker om andere zaken onderling bespreekbaar te maken en de vinger aan de pols te houden.

Verandering met een juiste snelheid

Omdat het een erg ambitieus team is, moeten ze zichzelf soms bewust temperen en de tijd nemen om veranderingen in de school onderwijskundig goed neer te zetten. Door constant met elkaar te evalueren durven ze soms op de rem te trappen, een stapje terug te doen en pas daarna weer verder te gaan.

Ambities voor de toekomst

De Heijenoordschool wil een plek blijven waar elk kind een vliegende start krijgt. De school blijft haar thematische onderwijs en wereldoriëntatie verder versterken, waarin didactiek en pedagogiek hand in hand gaan. Voortbouwend op de rust in de school en de onderWijstuin en de gezamenlijke autonomie in het theater, wordt de basis van hun onderwijs – het ritmisch weekplan waarin gesprek, spel, werk en viering elkaar voortdurend afwisselen – de komende jaren verder geoptimaliseerd. Dit waarborgt een veilige, rustige en betekenisvolle leeromgeving waarin iedereen uniek mag zijn. De school zet de komende periode in op de volgende gerichte ambities.

Verdieping van Wereldoriëntatie: het thematische onderwijs wordt verder versterkt. Waar de kinderen nu al intensief samenwerken, worden projecten in de toekomst nog nadrukkelijker verbreed en verdiept door een structurele verbinding met cultuureducatie, jeugdliteratuur, techniek-, schrijf- en erfgoedonderwijs. Deze opbrengsten worden systematisch verwerkt en gedeeld via kenniskaarten, tentoonstellingen en vieringen, vanuit de overtuiging dat kennis voorafgaat aan vaardigheden.

Brede Vorming en Burgerschap: het burgerschapsonderwijs, dat al een stem krijgt via het actieve Jenaparlement, wordt nog steviger verweven in de gehele schoolcultuur. De school blijft fungeren als een oefenplaats waar kinderen via debatten en stamgroepvergaderingen hun mening leren onderbouwen met argumenten. Door het structureel geven van feedback en het voeren van kringen en driehoeksgesprekken, leren kinderen kritisch en opbouwend naar zichzelf en de ander te kijken.

Doelgericht en Professioneel: gesterkt door de recente herindeling van de stamgroepen, werkt het gepassioneerde team binnen een professionele leergemeenschap doelgericht aan heldere leerdoelen in een doorgaande leerlijn. Onderwijskundige keuzes worden doelbewust gebaseerd op (wetenschappelijk) onderzoek. Lessen worden zorgvuldig georganiseerd met expliciete directe instructie, waarbij op een stevig fundament gericht wordt gedifferentieerd in ondersteuning en verrijking om voor ieder kind de juiste succeservaringen te creëren.