Jozef Sartoschool: Vakmanschap in taal en spelling
Zoek je een school waar met passie en grote deskundigheid wordt gewerkt aan een sterke basis in taal en rekenen? Bij de Jozef Sartoschool in de wijk Plattenburg staat het vakmanschap van de leerkracht centraal. Tijdens een recent bezoek zag het bestuur van Flores Onderwijs hoe de kernwaarde ‘Kundig’ hier tot leven komt: van de allerjongste kleuters die hun eerste woorden leren tot de oudere leerlingen die met plezier de regels van de Nederlandse spelling beheersen.
Op de Jozef Sartoschool geloven ze dat goed onderwijs valt of staat met de expertise van het team. Ze noemen dat ‘kundig’. Dit betekent dat de leerkrachten niet alleen de methode volgen, maar precies weten hoe ze kinderen kunnen uitdagen en motiveren. De focus ligt op het creëren van een rijke leeromgeving waarin elk kind, ongeacht het startniveau, wordt meegenomen in de wereld van taal en letters.
Succes door de juiste route
De Jozef Sartoschool heeft hoge verwachtingen van alle leerlingen. De doelen zijn voor ieder kind gelijk, maar de route ernaartoe verschilt per leerling. De leerkrachten passen de ondersteuning precies aan op wat een kind nodig heeft. Omdat het team een duidelijk zicht heeft op de onderwijsbehoeften, krijgt elk kind de juiste begeleiding. Hierdoor worden ook kleine stappen echte succeservaringen. Dit geeft de leerlingen veel zelfvertrouwen. Rekenspecialist Joyce, kwaliteitscoördinator Iris en directeur Christiaan benadrukken dat vertrouwen geven hierbij de belangrijkste basis is.
Passie voor spelling met Staal 2
Hoewel het bestuur kwam kijken naar het rekenonderwijs, werden zij ondergedompeld in de wereld van spelling. De school maakt gebruik van de methode Staal 2, en de resultaten en het enthousiasme zijn indrukwekkend.
"In plaats van rekenen, kregen we op de school in bijna elke bouw een spellingsles te zien. Er werd ons verzekerd dat dit geen impliciete boodschap was naar ons :).
De school maakt gebruik van Staal 2. Wat hierbij opviel is hoe enthousiast de kinderen waren over het leren met deze methode. In elke groep werden de Staal-regels met plezier opgedreund. Het was erg leuk om te zien hoe de leerkrachten de kinderen uitdaagden tot leren.
Het deed ons ook nadenken over hoe we zelf ooit hebben leren spellen en die vergelijking maakt onmiddellijk duidelijk hoe hoog het niveau van lesgeven tegenwoordig is en zeker ook op deze school.
De dag begon met een taalrijke les bij de kleuters, waar het fascinerend was hoe de leerkracht differentieerde tussen de kinderen die er net die week bij waren gekomen en de rest, en op een hoog niveau werd ingestoken.
Kortom, het was een plezier om op de school te mogen zijn en te worden ondergedompeld in spelling en rijke taal."
Sylvia Veltmaat en Klaas van Veen
College van Bestuur Flores Onderwijs
Expertise bij de allerjongsten
De kundigheid van het team op de Jozef Sartoschool begint al bij de instroom. Bij de kleuters wordt direct ingestoken op een hoog en taalrijk niveau. Het is fascinerend om te zien hoe leerkrachten daar differentiëren: of een kind nu al maanden in de groep zit of pas net op school gestart is, iedereen krijgt een passend en uitdagend aanbod. Dit vereist een diepe kennis van taalontwikkeling en een scherp oog voor wat elk kind specifiek nodig heeft.
Spelend leren
De methode Staal 2 begint halverwege groep 3. De school sluit hierbij goed aan op de behoeften van het jonge kind. Zij doen dit vanuit een helder afgestemde visie op onderwijs bij jonge kinderen.
Met de methode is taalonderwijs echt anders vormgegeven, waardoor het nog rijker en duurzamer is geworden. Het onderwijs komt hiermee ook duidelijk terug in regels en routines op school. Maar ook door thema’s vanuit verschillende perspectieven aan te vliegen, met voorbeelden die letterlijk speelbaar zijn.
Taal moet namelijk echt leven. Daarom werkt de onderbouw met thema's die de kinderen letterlijk kunnen naspelen. Zo komt bijvoorbeeld een ambulance op bezoek, of koppelen ze taalonderwijs aan een dierentuinbezoek. “We brengen buiten naar binnen en gaan van binnen naar buiten”, vult directeur Christiaan aan.
En speelhoeken zijn zo ingericht dat ze kunnen aanzetten tot echte levendige rollenspellen. Elke spelvorm kan daarmee nog beter worden gekoppeld aan duidelijke leerdoelen.
“We brengen buiten naar binnen en gaan van binnen naar buiten”
Christiaan
Directeur
'klittenband' naar de middenbouw
De overstap naar de middenbouw verloopt soepel door deze rijke aanpak en visie door te vertalen. “Wij vinden het daarbij echt belangrijk dat onze aanpak altijd evidence informed is”, vertelt kwaliteitscoördinator Iris.
De school kiest vanaf komend schooljaar bewust voor een dagindeling waarin kinderen in de onderbouw niet alleen uit een boek en aan een tafel leren. Zij gebruiken al hun zintuigen door ook te leren op de mat of in de hoeken.
De leerkrachten leggen een concept en de vaardigheid uit doen de opdracht voor. Dan gaan ze samen met de klas aan de slag. Hierbij zorgen zij ook voor 'klittenband': nieuwe kennis blijft makkelijk plakken aan de voorkennis die het kind al heeft.
Een nauwe samenwerking met ouders is hierbij belangrijk. Ouders kennen hun kind het best en deze ervaring is van onschatbare waarde voor het onderwijsproces. Samen zorgen leraren en ouders voor duidelijke verwachtingen. Zij dragen dan ook samen de verantwoordelijkheid voor het leerproces van het kind.
Van sterke taal naar kundig rekenen
Hoewel de focus tijdens dit bezoek onverwacht op spelling kwam te liggen, vormt rekenen de andere cruciale pijler van het aanbod op de Jozef Sartoschool. De school werkt er hard aan om de 'kundigheid' die zichtbaar is bij taal, ook door te vertalen naar het rekenonderwijs. Net zoals bij de spellingregels, draait het bij rekenen om het begrijpen van structuren en het automatiseren van basisvaardigheden, zodat kinderen met zelfvertrouwen complexe problemen kunnen oplossen. Het doel is dat de kinderen met hetzelfde plezier en enthousiasme rekenen als waarmee zij nu de spellingscategorieën opnoemen.
Spelregels van het rekenen
Een goede basis in automatiseren en duidelijke instructies zorgen voor gemotiveerde leerlingen. En het leidt simpelweg ook tot plezier in het rekenen. De school gebruikt daarom leuke rekenspelletjes en actieve werkvormen. Hierdoor oefenen kinderen met rekenen zonder dat zij het zelf doorhebben. Tijdens de instructie bouwen de leerkrachten aan het zelfvertrouwen van de leerlingen. Fouten maken mag immers. De school past de stappen flexibel aan op de ondersteuningsbehoeften van elk kind.
Daarnaast leren kinderen om een rekenprobleem hardop te verwoorden. Hoe stel je bij een bepaalde situatie dan de juiste rekenvraag? Zij bespreken samen welke strategie nodig is voor de oplossing. De Jozef Sartoschool kiest op schoolniveau voor een aantal vaste basisstrategieën. Dit geeft elk kind een veilige basis waar je altijd op terug kunt vallen. Voor de sterke en creatieve rekenaars is er een extra aanbod met uitdagende strategieën op maat. Het kennen van de 'spelregels' van het rekenen staat hierbij centraal.
Een goede basis in automatiseren en duidelijke instructies zorgen voor gemotiveerde leerlingen. En het leidt simpelweg ook tot plezier in het rekenen.
Iris
Kwaliteitscoördinator
Meer tijd voor instructie
Om de rekenresultaten te verbeteren en de 'rekenhonger' te stillen, is de organisatie van de rekenles aangepast. Elke les begint met automatiseren voor ieder kind op eigen niveau, met groepsgewijze instructie door de leerkracht. Dit zorgt voor meer instructietijd op maat. Sterke rekenaars krijgen zo sneller een passend en uitdagend aanbod dat aansluit op hun niveau.
Uitdagen tot leren en zelf het voorbeeld zijn
De leerkrachten op deze school dagen kinderen uit om het beste uit zichzelf te halen. Dat doen ze door zelf het goede voorbeeld te geven en hun eigen vakmanschap voortdurend aan te scherpen. De vergelijking met hoe spelling vroeger werd aangeboden, maakt duidelijk dat de Jozef Sartoschool met een moderne, kundige blik naar onderwijs kijkt. Het plezier waarmee de kinderen de spellingregels toepassen, is het beste bewijs van dit geslaagde vakmanschap.
Leren van en met elkaar
Het team houdt elkaar scherp door te werken aan een professionele cultuur. De kwaliteitscoördinator en rekenspecialist bezoeken lessen en geven tips en advies aan leerkrachten.
En leerkrachten bereiden samen lessen voor in leerteams. Zo brengen we alle kennis en ervaring van individuele leerkrachten over naar iedereen in het team.
Tijdens studiedagen koppelt het team de theorie aan de praktijk. Dit maakt onderlinge adviezen, tips en feedback concreet en direct bruikbaar. Ook biedt dit de ruimte om heldere afspraken met elkaar te maken. Om de kwaliteit en professionele cultuur objectief te meten en vast te leggen, maakt de school gebruik van kwaliteitskaarten.
Samen werken aan een taalrijke toekomst
De Jozef Sartoschool is een plek waar taal leeft. Door de inzet van bewezen methodes en de deskundigheid van de leerkrachten, krijgen kinderen de tools in handen die ze nodig hebben voor hun verdere schoolloopbaan. Het plezier in het leren en de bewuste keuze voor kwaliteit maken deze school tot een krachtige leeromgeving in Arnhem-Noord.
De school streeft ernaar dat alle kinderen de school verlaten met minimaal het '1S-niveau' voor rekenen. Het team blijft kritisch kijken naar de uitvoering van de eigen lessen om dit te bereiken. Een volgende stap is het verder ontwikkelen van het gericht werken aan de hand van blokplannen, en het evalueren daarvan. Hierbij kijkt de school nog sterker naar de cruciale leerdoelen.
Tot slot wil de Jozef Sartoschool stappen zetten met thematisch onderwijs. De komende periode onderzoekt het team welke vorm van thematisch werken het beste bij de school past. “Dat is de puzzel die wij de komende tijd willen leggen”.
Meer weten over de Jozef Sartoschool?