In de media | Juf Wilma (77) staat al 60 jaar voor de klas en ziet hoe de dingen veranderen: ‘Dat eindeloze vergaderen’

Juf worden is een roeping, vindt Wilma Looijschelder. „Je kiest voor de kinderen. Als je begint iemand iets mee te geven, dan zijn dat kinderen. Dat is de basis voor het verdere leven. Het is heel belangrijk wie er voor de klas staat. Je brengt kennis over en ziet kinderen groeien. Het begint met simpele dingen: het vasthouden van een potlood tot het leren schrijven.”

Helemaal onder de knie

Op haar 19de studeerde ze af. Nu, bijna zestig jaar later, staat ze nog steeds voor de klas als vaste invaller op de Arnhemse Montessori School aan de Nicolaas Maesstraat. Ze is een echte Arnhemse. Ze is creatief en schildert. Kleurrijk, dat is een weerspiegeling van de persoon die ze is.

„Als je zestig jaar lesgeeft, heb je de ervaring. Je hebt het helemaal onder de knie. Als je jong bent, moet je dat jezelf eerst eigen maken. Hoe werk je met kinderen? Hoe ga je met ouders om? Dat is een ontwikkeling, ook in jezelf.”

Ze was verlegen, durfde haar eigen hand niet eens op te steken in het klaslokaal. Daarom koos ze bewust voor een montessorischool. Meer aandacht voor het kind, vindt ze. „Het individuele boven het klassikale, dat is belangrijk. Ik zet kinderen nog altijd in een kring, ook in de bovenbouw. Dat praat veel makkelijker. Dan hebben ze iets vertrouwds van vroeger. Dan kun je spreken over de dingen die spelen.”

Iedereen kent ‘juf Wilma’. Op het schoolplein is ze een beroemdheid. Ondanks dat ze nu een tijdje geen les geeft, komen kinderen op haar af voor een knuffel. Ze weten dan ook: als deze juf langskomt, gaan we iets leuks doen. „Er is minder tijd in de klas. Doorstromen, bijblijven, dan vallen de speelsere dingen vaak af.”

Het is niet zo dat de juf als invaller alleen maar leuke dingen doet. Ze staat vroeg op, is op tijd op school en leest zich in voor de dag. De takenlijst van de reguliere juf of meester ligt dan klaar: eerst moeten die taken gedaan worden. „Ik zorg dat de kinderen elke dag hun werk af hebben. Maar dat we ook iets leuks gaan doen, staat vast. Daar verheugen ze zich op.”

India en mediteren in de klas

Op het terras op de Korenmarkt sloeg ze ooit de Lonely Planet open. India viel op. Ze wilde gaan reizen. Ze zei tegen haar dochter: hier ga ik heen. „Ik las over Moeder Teresa. Zij was onvoorwaardelijk. Ze redde mensen, zonder luxe. Een liefhebbend iemand.”

Ze ging er zes keer naartoe, haalde geld op en realiseerde een speeltuin voor straatkinderen. Na haar reizen in India kwam ze terug als vaste invaller op de Arnhemse basisschool. Ze nam het Zuid-Aziatische land mee het klaslokaal in. Ze liet mandala’s zien, symbolen die het universum uitbeelden, of ging met de kinderen mediteren.

„Dan deed ik het licht uit in het lokaal, zette ik een muziekje aan en gaf ik de kinderen rust. Je kon een speld horen vallen. Dat is zo bijzonder. Dat kinderen weten wat energie is. Dat je dat kunt beïnvloeden.”

Voor de juf zit de bottleneck voor leerkrachten nu vooral in de administratie. „En dat eindeloze vergaderen. Dan weer hier een nieuwe methode van dit en dat. Alle leerkrachten weer bij elkaar, weer praten. Alles moet bijgehouden worden. Dat wist ik vroeger zelf, van ieder kind.”

Als 77-jarige is ze een uitzondering op de regel. Toch zal ze het juf-zijn niet zomaar uit handen geven. „Je hoort er nog bij. Het is je bijdrage aan de maatschappij. Ik vind het zo leuk dat ik hier op het plein kom en dat ik er gewoon bij hoor. Dat de kinderen me kennen. Ik ben niet eenzaam. Ik heb een doel. Ik verzamel nog dagelijks allerlei creatieve dingen. Mijn iPad staat er vol mee. Het moet je drijfveer zijn om met kinderen om te gaan. Dát geeft me energie.”

Aantal leerkrachten dat na pensioen lesgeeft, stijgt explosief: ‘Passie voor het vak en contact met leerlingen’

Juf Wilma Looijschelder (77) uit Arnhem is in goed gezelschap, want het aantal leerkrachten dat doorwerkt na het pensioen is explosief gestegen.

In 2017 liepen er 1695 pensioengerechtigde medewerkers rond op basisscholen en in 2024 waren dat er 3923, constateerde het Arbeidsmarktplatform Primair Onderwijs in september vorig jaar.

Deze trend is ook in Arnhem duidelijk zichtbaar, zo blijkt uit de meest recente jaarverslagen. Bij de grote onderwijsbesturen Flores Onderwijs, waar Arnhemse Montessori School onder valt, en Delta Scholengroep staan momenteel naar schatting 25 tot 40 gepensioneerden voor de klas.

De noodzaak om die groep vast te houden is groot, aangezien in deze regio ongeveer 20 procent van het huidige personeel in de categorie 60-plus valt, en de echte uitstroomgolf dus nog moet komen.

Het Arbeidsmarktplatform Primair Onderwijs heeft ook bekeken waarom leerkrachten kiezen voor doorwerken na hun pensioen.

Voor de meeste doorwerkers draait het niet om het geld, zo geven ze zelf aan. Als redenen om voor de klas te blijven staan, noemen ze: passie voor het vak, betrokkenheid bij de leerlingen en het contact met collega’s.

De gepensioneerden stellen volgens het Arbeidsmarktplatform wel eisen aan hun verlengde loopbaan. De helft geeft aan alleen door te willen werken als ze minder uren (of dagen) mogen werken (46 procent). Ook worden wensen voor lichter werk (22 procent) en betere ondersteuning en meer salaris genoemd als voorwaarden.

Als schoolbesturen volop willen profiteren van de trend om te blijven werken na je pensioen, dan moeten ze hun personeelsbeleid daarop fundamenteel aanpassen, stelt het Arbeidsplatform Primair Onderwijs. Schoolbesturen moeten maatwerk en regelingen bieden om deze groep oudere medewerkers tevreden en gezond te houden.

Nederland telde in 2024 6534 basisscholen. Het aantal vacatures steeg volgens het arbeidsplatform van 500 in 2025 naar 2800 in 2024. De totale personeelsomvang was in datzelfde jaar ruim 135.000.

#artikel #de_gelderlander #juf_wilma #arnhemse_montessorischool #lerarentekort